Dit is geen titel van een Asterix- en Obelixalbum. Maar wanneer Belgen over brood spreken…

…verkoopt blijkbaar geen enkele bakker nog deftig brood. Het brood is te sponzig of te luchtig is, of heeft een waterrand, of heeft niet genoeg gerezen, of is te fleps, of beter nog floetschig. En op dat vlak ben ik soms ook een beetje Belg. Maar wat misschien ook kan zijn, is dat we het gewoon zijn beu gegeten.

En toch, een boterham met iets ertussen, zoiets bestaat op niet veel plekken. En dat komt nu net omdat ons brood in alle soorten toch nog”luchtig” is. Ga naar noordelijker en het brood wordt zwaarder, dikker en veel donkerder. Je neemt dan best maar 1 snede en legt alles erop. Leg je het ertussen, dan moet je uw beleg met een loep gaan zoeken. Ga zuidelijker en het brood wordt nog lichter, witter en dient niet als maaltijd maar komt er als begeleider bij. België zit ergens daartussen.

Dus de volgende keer wanneer je op reis gevraagd wordt wat er typisch Belgisch is, dan zeg je niet alleen witloof met hesp in kaassaus, stoofvlees met frieten en konijn met pruimen, maar dan zeg je vooral een klein licht grof gesneden, een groot 7-granen en een klein Ardeens. En dan heb ik het alleen nog maar over brood en niet over het zondag-pistoletdag-fenomeen.

Broodheimwee is mij dus niet onbekend en samen met kaasheimwee hoop ik dat deze twee woorden ooit als mijn eigen bijdrage in het Grote Van Daele woordenboek mogen komen. En voor mijn beste vrienden die het evenzeer in hun hoofd hebben gehaald om uit het Belgenland te verdwijnen en die ongetwijfeld de broodheimwee kennen: het recept voor een lichtbruin brood (ok, een beetje op mijn manier), zoals beloofd nog op de valreep in 2012.

Voor wie veel meer wil weten over brood bakken, de juiste technieken, temperaturen, de op de gram juiste recepten etc, dan dit is uw (en ook mijn) broodbijbel: Bread: A Baker’s Book of Techniques and Recipes, een boek van Jeffrey Hamelman. Voor wie de “echte” technieken iets visueler wil, die kan Hamelman ook online bekijken in deze professional bakery videos.

Recept voor 1 grof Belgenbrood,

perfect voor een luie zondag

500g volkoren bloem (voor brood)

150g witte bloem (voor brood)

100g havermoutvlokken

12 à 15g zout (2 theetlepels)

1 eetlepel suiker

22g verse gist of 11g gedroogde gist (1 zakje)

5oo à 550 ml water (afhankelijk van de bloem)

40g zachte boter

Voor wie een keukenmachine heeft: laat die al het kneedwerk doen. Ik ga verder met de hand.

Weeg de boter af en laat ze op kamertemperatuur komen. Die zorgt ervoor dat je brood minder snel uitdroogt.

Meet het water af. Neem lauw water als je wil dat het brood meteen begint te rijzen en los in het water de verse gist op.

Werk je met gedroogde gist, meng deze dan met alle droge ingrediënten samen onder de bloem. M.a.w., dan komt alles zo nauw niet.

Maar met de verse gist: weeg de bloem af en leg ze op een “berg” op de propere werktafel. Laat de berg in het midden instorten en maak er een mooie kuil in. Daar giet je straks het water in. Leg tegen de buitenkant van je berg de malse boter, het zout en de suiker. Giet in het midden van je bloemberg langzaam het water met de gist en begin met de vingertoppen van je vrije hand in het water van binnen naar buiten de bloem erin te mengen tot alle water in de bloem zit en andersom.

Ja, dit plakt en is de eerste keer ongetwijfeld smoswerk. Als je niet genoeg water hebt (dus als het geheel helemaal niet plakt) voeg dan nu wat toe. Dat hangt allemaal af van je bloem.

Doorbijten en na 5 minuutjes kneden krijg je een samenhangend deeg. Kneed het deeg een kwartier lang tot een egale en malse bol, die elastisch is. Dat wil zeggen dat het rekt zonder te scheuren.

Zet het brood op een warme en tochtvrije plek en laat ongeveer een uur rijzen, tot het deeg verdubbeld is. Dit is de eerste rijs. Ondertussen heb je zelf honger en kan je terwijl het brood staat te rijzen uzelve versnaperen.

Druk na een uur (of langer) alle gasbellen uit het deeg die tijdens het rijzen gevormd werden. Wat??? alles voor niets??? Neenee.

Als het deeg te kleverig is, dan strooi je er best nog een beetje bloem over. Bol het deeg tot je een mooie ronde vorm hebt. Leg het in een ingevette broodvorm of op een vel bakpapier en laat terug een uur
(of wat meer) rijzen. verwarm tegen het einde aan de oven op 200 tot 220 graden.

Maak met een vlijmscherp mesje enkele ondiepe insnijdingen in de bovenkant van het deeg.

Plaats ook een ondiep schaaltje op de bodem van de oven dat je vult met water. Dat zorgt voor de stoom en de stoom zorgt voor je korstje. (Of koop een hippe plantenspuit zoals ik om water voor stoom in de oven te spuiten.)

Bak het brood 40 minuten. Haal het brood uit de vorm en klop voor de zekerheid op de onderkant van het brood. Wanneer dit hol klinkt, dan is je brood gaar en klaar.