Ik weet niet in hoeverre dat de vervoeging “zijn op” buiten een straal van 20 km van Borgerhout nog een begrip is.

 ik zen op, gij zijt op, hij is op – ik was op, gij waart op, hij was op

In ieder geval betekent dat binnen de grenzen van die 20 km evenveel als “verliefd zijn op”.

Gisteren met Sinterklaasdag zat ik op de tram naast de kleine, verliefde William, die niet ouder dan 10 geweest kan zijn en die zenuwachtig naast mij aan het wiebelen was. De volgende halte stapte langs de achterste tramdeur een horde van zijn klasgenoten op, die zich tot vlak naast onze bank wriemelde en waarop vlak naast mijn oor, zonder aankondiging of hallo, deze uiterst diepgaande conversatie volgde:

onbekend meisje: Ey William, gij kunt Laura ni krijge!

William: Ja en dan, gij kunt Randy ni krijge!

Het onbekende meisje smikkelde tijdens haar speech iets naast mijn…nee…ondertussen eerder in mijn oor. Mijn neus kon niet aan de speculaasgeur ontsnappen. En aan het gekruimel dat zich binnen haar mondholte afspeelde te horen, was het krokante speculaas, geen zachte.

Ik moest nog maar koeken ruiken en ik was al afgeleid van de diepgaande conversatie. Ik vroeg mij af of die ondertussen vermalen speculaas met extra kaneel zijn of alleen met speculaaskruiden was. Nee wacht, die ruikt fel naar karamel; dat is Lotus…zou Lotus ook nog met echte boter werken? En wie was Lotus? En hoe zag die man zijn eerste sinterklaaspop eruit? Dat kan toch niet zo strak afgelijnd geweest zijn? En kende die de mensen van Vermeiren speculoos?

 Ik ben NIET op Randy! Onnozelaar!

Waarbij ze het hele mannelijke gezelschap bijna een mep verkocht met haar Sinterklaas, die denk ik niet met extra kaneel gemaakt was. We waren dus al sneller bij de ontkenningsfase gekomen dan ik dacht. Ik denk ook niet dat het meisje wist dat tot voor kort – ongeveer  slechts een zestal eeuwen geleden- speculaas en Sinterklaas symbool voor de “vrijers” stonden (ja, in die tijd was dat nog een deftig woord).

In de 15e eeuw gaven verliefde paartjes elkaar poppen om hun liefde te betuigen. Deze vrijerspoppen werden ‘heiligmakers’ genoemd. De bisschop Sint Nicolaas was immers een soort huwelijksmakelaar. Sint Nicolaas werd ook zelf uitgebeeld. Vaak samen met drie jongens of op een paard. Maar vanaf de zestiende eeuw werd de ‘heilige man’ in de Protestantse streken alleen nog uitgebeeld als een deftig heerschap omdat de Calvinisten geen rooms-katholieke figuren bij de bakker wilden zien liggen. (Bron: Vermeiren)

Ik vraag mij af of je in die tijd iemand kon afwijzen door zijn speculaaspop tot speculaaspasta te malen of in hete koffie te soppen. Boe Anke… achter mijn rug ging het gesprek verder:

 onbekende jongen: Gij waart vorige week toch op Randy?

 onbekend meisje: Ja, ik WAS op Randy, maar nu ben ik niet op Randy.

Zo simpel was het blijkbaar in die klas. De speculaaspop was ondertussen helemaal op en William was gaan vliegen. Ik voelde toch wel een beetje mee met hun prille liefdesleed.

Recept voor (zachte) speculaas

 280g cassonadesuiker (= van die hele donker bruine)

140g boter

10g speculaaskruiden

6g kaneel

1 ei

30ml water

4g maagzout

400 bloem

Laat de boter mals worden op kamertemperatuur en meng die goed met de suiker en speculaaskruiden tot je een soort van zalfje hebt. Voeg ei en water toe. Meng goed en doe er dan de bloem en het bakpoeder bij. Kneed dit tot je een samenhangend deeg hebt. Die dit zo kort mogelijk, anders krijg je taai taai en laat dit deeg een dag op een koele plek rusten. Snij dan stukken van ong. 150g af en vorm hier een…cirkel, vierkant, driehoek, parallellepipidum, etc. van ongeveer 1 cm dik uit. Leg op een bakpapier en bak in een oven van 160 graden, tot het deeg een beetje omhoog komt en er een klein korstje op de buitenkant is. De binnenkant mag nog zacht zijn voor wie halfgebakken speculaas wil.

Wil je gewone speculaas, dan moet je het deeg dunner uitrollen, bijvoorbeeld een halve cm, en langer bakken. Tot de moment waarop je denkt “nog 5 minuutjes” – dan moet die er eigenlijk uit, want het deeg zal nog harder worden tijdens het afkoelen.